Zabezpieczenie przeciwkorozyjne oraz ogniochronne ma duże znaczenie dla bezpiecznego użytkowania hal stalowych. Dlatego już projekt hali powinien zawierać dział poświęcony powłokom antykorozyjnym. Jeśli obiekt ma klasę odporności ogniowej wyższą niż E, należy również uwzględnić w projekcie zabezpieczenia ogniochronne. Gdzie szukać odpowiednich wytycznych i na co zwrócić uwagę, aby właściwie zabezpieczyć stalową konstrukcję – dowiesz się z artykułu.

Ochrona przed korozją i powłoki ogniochronne w halach – normy prawne

Podstawowym dokumentem regulującym normy i wytyczne związane z budową hali magazynowej jest Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz przepisy powiązane z ustawą. Przy konstrukcjach stalowych i aluminiowych norma PN-EN ISO 1090 zawiera podstawowe wytyczne odnośnie do zasad oceny zgodności elementów konstrukcyjnych i wymagań technicznych.

Najważniejsze akty prawne, w których znajdują się wytyczne dotyczące ochrony konstrukcji stalowych hal przed korozją i bierną ochroną przeciwpożarową, to również m.in.:

– PN-EN 1090-2:2018-09 „Wykonanie konstrukcji stalowych i aluminiowych”.

– PN-EN ISO 12944 „Farby i lakiery. Ochrona przed korozją konstrukcji stalowych za pomocą ochronnych systemów powłokowych” (norma zawiera również wytyczne odnośnie do klasyfikacji środowisk i zasad projektowania powłok malarskich).

– PN-ISO 8502 „Przygotowanie podłoży stalowych przed nakładaniem farb i podobnych produktów. Wzrokowa ocena czystości powierzchni”.

– PN-EN 13501-1+A1:2010 „Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków. Część 1: Klasyfikacja na podstawie wyników badań reakcji na ogień”.

Istotne są również europejskie wymagania, które określono w dokumentach:

– EAD 350402-00-1106 „Powłoki reaktywne do ochrony przeciwpożarowej elementów stalowych”.

– EAD 350140-00-1116 „Wyroby ochronne przeciwpożarowe i zestawy ochronne przeznaczone do zastosowań ognioodpornych”.

Etap projektowania

Pracę nad opracowaniem zabezpieczenia antykorozyjnego konstrukcji rozpoczyna się od określenia kategorii środowiska korozyjnego, które wpływa na tempo powstawania ubytków stali lub cynku. Po określeniu kategorii korozyjności dobiera się rodzaj i grubość powłok malarskich. Następnie należy zweryfikować przyjęte rozwiązania konstrukcyjne pod względem poprawności czyszczenia oraz zabezpieczenia poszczególnych elementów.

Aby właściwie wybrać materiały do zabezpieczenia ogniochronnego, należy określić temperaturę krytyczną wszystkich elementów konstrukcji. Wykaz tych elementów powinien również zawierać informacje o ich masywności i funkcji w konstrukcji. Pozwala to określić już na etapie projektu, czy specjalne farby, okładziny i natryski ogniochronne będą dostatecznym zabezpieczeniem przed skutkami pożaru.

Przygotowanie powierzchni

Właściwy dobór materiałów, odpowiednie przygotowanie powierzchni oraz dobór sposobu aplikacji farby, decydują o skuteczności zabezpieczenia antykorozyjnego. Konstrukcja stalowa wymaga właściwego przygotowania spawów i krawędzi. Konieczne jest również usunięcie wszystkich wad spawalniczych i ostrych krawędzi z powierzchni stali.

Przed aplikacją farby stal należy oczyścić. Konieczne jest też przygotowanie powierzchni, np. poprzez obróbkę strumieniowo-ścierną (przy grubszych ściankach), aby umożliwić farbie odpowiednie wiązanie z podłożem. Po oczyszczeniu powierzchni opłaca się szybko przystąpić do malowania. Zbyt długa przerwa może doprowadzić do powstania tzw. rdzy nalotowej. Bezpośrednio przed malowaniem powierzchnię trzeba odpylić i upewnić się, czy została przygotowana zgodnie z wytycznymi producenta farby.

Malowanie i cynkowanie ogniowe

Wielogabarytowe konstrukcje najczęściej maluje się z użyciem natrysków. Pędzel i wałek malarski w dużych konstrukcjach sprawdza się jedynie do tzw. wyprawek malarskich oraz do naprawy niewielkich uszkodzeń w powłokach. Przed malowaniem należy sprawdzić zalecenia producenta odnośnie do temperatury malowanego podłoża i otoczenia w trakcie schnięcia oraz utwardzania powłok. Istotna jest również temperatura punktu rosy – zazwyczaj farba nie nadaje się do malowania, gdy różnica między temperaturą podłoża a temperaturą punktu rosy wynosi 3℃.

Na skuteczność zabezpieczenia przed ogniem wpływa grubość położonej farby ogniochronnej. Zazwyczaj grube powłoki nakłada się w kilku warstwach, robiąc jedno lub dwudniowe odstępy. Systemy ogniochronne zazwyczaj aplikuje się w trzech warstwach, na które składa się:

– podkład antykorozyjny,

– pęczniejąca farba (powłoka) ogniochronna,

– dekoracyjna farba nawierzchniowa, która zabezpiecza powłokę ogniochronną.

Cynkowanie ogniowe jest skutecznym sposobem zabezpieczenia stali przed korozją. Stal jest odpowiednio przygotowywana tj. odtłuszczana oraz poddawana trawieniu, podczas którego usuwane są z niej substancje niemetaliczne i topnikowana. Na tak przygotowaną stal nakłada się powłoki cynku. Zabezpieczona powierzchnia zyskuje barierę ochronną. Jest to rozwiązanie przyjazne dla środowiska oraz stosunkowo tanie, ale wymaga dodatkowej obróbki po cynkowaniu. Stal z powłoką cynkową można pomalować, aby zwiększyć wytrzymałość konstrukcji, jednak nie zawsze jest to konieczne.

Naprawy powłok antykorozyjnych

W trakcie transportu i montażu konstrukcji stalowych często dochodzi do uszkodzenia powłok malarskich. Zazwyczaj są to niewielkie zadrapania oraz uszkodzenia powstałe na skutek spawania, cięcia lub szlifowania. Aby zabezpieczenie było trwałe, należy usunąć zniszczoną powłokę i ewentualne ogniska korozji, gdy doszło do uszkodzenia podłoża.

Z czasem powłoki antykorozyjne i ogniochronne wymagają renowacji. Zazwyczaj przeprowadza się malowanie renowacyjne, poprzedzone odpowiednim przygotowaniem powierzchni. Samo malowanie w przypadku środowisk o małym i średnim narażeniu na korozję najczęściej można ograniczyć do nałożenia warstw powłoki nawierzchniowej. W takim przypadku ważne jest wykonanie testów przyczepności między starą a nową powłoką.