Sztuczne oświetlenie w hali magazynowej zazwyczaj jest koniecznością. Naturalne światło rzadko bowiem dochodzi do wnętrza hali w wystarczającej ilości. Na co należy zwrócić uwagę, projektując oświetlenie w hali magazynowej? Tak, aby brak dostatecznej ilości światła nie zagrażał bezpieczeństwu pracowników i nie wpłyną negatywnie na wydajności pracy. Odpowiedź znajdziesz w artykule.

Podstawowe normy oświetlenia w halach magazynowych

Najważniejsze normy, które musi spełnić oświetlenie w hali magazynowej, w której pracują ludzie, dotyczą:

  • natężenia światła (lx) – norma dotyczy strumienia światła padającego na daną powierzchnię. Na poziomie podłogi norma na hali magazynowej wynosi 150 lx,
  • równomierność światła – pomiędzy oprawami i w rogach hali nie powinno być zacienionych miejsc,
  • CRI – to współczynnik oddawania barwy światła, który odnosi się do światła słonecznego. Zazwyczaj nie może być niższy niż CRI80,
  • barwa światła – rozróżnia się 3 odcienie barwy światła: <3000K – ciepła, 4000K – neutralna i >5000K – zimna. Magazyn najczęściej oświetla się barwą neutralną, ponieważ najlepiej oddaje światło słoneczne. Zazwyczaj nie wprowadza się różnych barw w jednym obiekcie, ponieważ powoduje to kontrast. Od tej zasady można odejść, gdy chce się jakiś obszar wyszczególnić.
  • UGR – czyli olśnienie. Parametr ma za zadanie określić poziom dyskomfortu wywołanego przez nadmierną i niekontrolowaną jaskrawość w polu widzenia. Jest to parametr w pewnym stopniu subiektywny, jednak ponieważ został określony w normie, to wymusza zwrócenie uwagi na takie miejsca, jak: jaskrawe i błyszczące powierzchnie, okna, świetliki, oprawy przemysłowe.

Najważniejsze akty prawne, w których ujęte są normy

Hala magazynowa musi spełniać normy związane z odpowiednim oświetleniem. Obowiązek wynika z Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Wymogi dotyczące oświetlenia powierzchni magazynowej reguluje również Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zgodnie z przepisami, pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi powinno mieć dostęp do światła dziennego oraz zapewnione oświetlenie elektryczne. W hali magazynowej doświetlanie naturalnym światłem zapewniają świetliki, pasma świetlne lub klapy dymowe.

 Norma Europejska EN 12464-1 określa poziomy natężenia światła w halach magazynowych równomierność oświetlenia, barwę światła i współczynnik jej oddania oraz olśnienie. Odpowiednią widoczność w przestrzeni roboczej pozwala zachować właściwe natężenie światła (Em) oraz rozkład światła, czyli równomierność (Uo). Im bardziej precyzyjna i wymagająca skupienia praca jest wykonywana w danym obszarze, tym wyższy powinien być poziom natężenia światła. Norma przewiduje dodatkowy parametr (modified), pozwalający na podniesienie natężenia światła, gdy:

– praca wymaga większej precyzji lub czasu,

– pracy towarzyszy niewielka ilość dziennego światła,

– wzrok pracowników jest poniżej normy.

Ważną kwestią jest też oświetlenie awaryjne. W normie PN-EN 1838 znajdują się wytyczne dotyczące takiego oświetlenia.

Częste problemy z oświetleniem hali magazynowej

Częstym problemem w hali magazynowej jest niedopasowanie oświetlenia do układu i rozstawienia regałów. Problem zazwyczaj pojawia się, gdy zmienia się układ regałów, któremu nie towarzyszy zmiana rozmieszczenia tras oświetleniowych. Takie działanie ogranicza zakres oświetlenia i powoduje dyskomfort pracy. Dlatego warto, wprowadzając nowy układ hali, zadbać również o nowe rozmieszczenie opraw, aby zachować równomierność oświetlenia.

Finalna liczba opraw jest uzależniona od liczby regałów. Dzięki temu na hali magazynowej jest zapewnione odpowiednie oświetlenie. Trudnością podczas projektowania oświetlenia jest brak określonego zaregałowania hali na etapie projektu. Projektant oświetlenia często posiłkuje się pustym rzutem hali, dlatego zakłada równe odstępy między oprawami, aby uzyskać poziom natężenia światła spełniający wszystkie normy.

Warto upewnić się, czy oświetlenie nie oślepia kierowców wózków widłowych. Jednak pozbycie się tego problemu nie zawsze jest możliwe, ponieważ część rozwiązań może spowodować niedoświetlenie niżej położonych części hali.

Niskiej jakości źródła światła mogą wywołać efekt stroboskopowy lub efekt migotania. To niebezpieczne zjawisko, szczególnie przy pracy z ruchomymi obiektami – pracownik może odnieść mylne wrażenie, że obserwowany obiekt zmienił kierunek lub przestał się poruszać.

Rozwiązania, na które warto zwrócić uwagę

Lampy przemysłowe powinny charakteryzować się odpornością na uderzenia, pył czy wilgoć. Dlatego wybierając oświetlenie, warto przyjrzeć się klasie wodoszczelności IP oraz klasie odporności IK. Klasa wodoszczelności jest oznaczona za pomocą dwóch cyfr. Pierwsza w przedziale od 0 do 6, druga w przedziale od 0 do 8. Oznacza to, że oprawa z oznaczeniem IP68 jest całkowicie odporna na pył i wodę. Odporność IK opisuje skala od 0 do 10, gdzie 10 oznacza najwyższą odporność.

Szukając obniżenia rachunków za prąd, warto wybrać diody LED oraz inteligentne sterowanie oświetleniem. Oświetlenie LED pobiera nawet o 80% mniej energii od standardowych żarówek. Na rynku dostępne są rozwiązania odporne na wysokie temperatury, środki chemiczne czy uszkodzenia mechaniczne. To ostatnie jest szczególnie korzystne w magazynach wysokiego składowania.

Ważna jest również ochrona przed olśnieniem. Skuteczną ochroną przed jaskrawością w polu widzenia jest odpowiednie osłanianie źródła światła. Warto również pomalować ściany i sufity jasną, matową farbą. Oprawy czy inne elementy o połyskujących powierzchniach mogą odbijać światło, dlatego trzeba dobrze zaplanować ich rozmieszczenie. Na rynku są dostępne oprawy wykonane specjalnie do hal magazynowych, które ograniczają olśnienie.